Bilgisayarın Temel Yapısı II (Yazılım)
Bir bilgisayarın çalışması ve işleyişi ile ilgili emir zincirlerini ve kuralları kapsayan soyut belgelerin tümüne Yazılım (Software) adı verilir.
Bilgisayarın en az donanımı kadar gerekli olan bir başka temel elemanı da yazılımdır. Bir bilgisayarda herhangi bir işin yapılabilmesi için donanımın yanı sıra yazılıma da o derece ihtiyaç vardır. Yazılım, aslında bilgisayarlarla iletişim kurmayı sağlayan soyut bir dildir. Bu dil bilgisayarın fiziksel çalışmasını, kullanıcının anlayacağı bir biçime dönüştürür. Buradaki temel kavram, bilgisayarın çalışarak yaptığı çeşitli işleri ve kullanıcının isteklerini hem bilgisayarın hem de kullanıcının anlayacağı şekle çevirilmesidir. Yazılımlar sayesinde kullanıcılar istedikleri işleri bilgisayara yaptırabilirler.
Bilgisayarda yazılımlar, klasör adı verilen yapıların içindeki dosyalar olarak temsil edilir.
Bilgisayarımızın harddiskini, (yani kısaca bilgi depolama ünitelerinden herhangi birini) günlük hayatımızda zaman zaman karşılaştığımız bir dosya dolabı gibi düşünelim. Dosya dolabınını içinde neler olur? Klasörler, Dosyalar, Kağıtlar vs. İşte günlük hayatımızda dosya dolabında bulunan klasör ve dosyalar basit bir anlatımla, bilgisayarın ikinci önemli temel yapısını olan yazılımı oluştururlar. Tabi burada ifade edilen klasör ve dosyalar sanal özellikteki klasör ve dosyalardır.
Klasörler...
Günlük hayatımızda kullandığımız klasörün kullanım amacı;
1. Aynı özellikteki dosya ve belgeleri bir arada tutmak,
2. Karışıklığı önlemek ve bir düzen sağlamak,
3. Konu ile ilgili bir dosya ya da belgeye daha kolay ulaşmak,
4. Konu ile ilgili bir dosya ya da belgeyi diğerlerinden ayırt etmektir.
İşte bilgisayar ortamındaki klasörlerin de görevi, yukarıda dört başlıkta ifade edilen anlamıyla tasniflemedir. Başka hiçbir görevi de yoktur.
Bilgisayarda yazılım açısından bakıldığında bütün işi yapan, bütün emirleri yerine getiren, bütün sonuçları ortaya çıkaran dosyalardır. Zaten yazılımın temelinde yatan unsur dosyadır. Bilgisayarda klasörler tek amaç için kullanılırken, dosyalar için aynı şeyi söylemek mümkün değildir. Çok farklı görevleri üstlenen çok fazla sayıda dosya bulunmaktadır. Ancak temel görevleri bakımından dosyaları;
1. Sistem Dosyaları,
2. Program Dosyaları,
3. Belge Dosyaları
olmak üzere üç ana başlık altında toplamak mümkündür.
1. Sistem Dosyaları: Temel olarak bilgisayarın teknik dosyaları olarak adlandırabileceğimiz bu dosya tiplerini aşağıdaki gibi üçe ayırmak mümkündür. Birincisi, bilgisayarın açılmasını sağlayan dosyalar şeklinde adlandırılabilir (en önemlisi io.sys). İkincisi, bilgisayarın amaçlara uygun olarak kullanılması için hazır hale gelmesini sağlayan dosyalar şeklinde ifade edilebilir. Bunlara işletim sistemi dosyaları da denir. İşletim sistemi olarak öncelikle Windows akla gelir. Ancak, işletim sistemine, geçmişten günümüze DOS, Linux, Unix, MacOS gibi örnekler de verilebilir. Üçüncüsü, program dosyalarının çalışmasına yardımcı dosyalar şeklinde tanımlanabilir. En basit ifade ile bilgisayarda kullanıcıların istediği türde işleri yapan dosyalar, program dosyalarıdır. İşte program dosyalarının çalışabilmesi için bazı sistem dosyalarına ihtiyaç duyulur.
2. Program Dosyaları: Yukarıda da ifade edildiği üzere, kullanıcıların belirli amaçlara yönelik işlerini yapmayı sağlayan dosyalar, program dosyalarıdır. Bunlara kısaca programlar da denilebilir. Örneğin, bilgisayarı kullanarak yazı yazmak istendiğinde o bilgisayarda yazı yazma programının, diğer bir ifade ile yazı yazma program dosyasının olması gerekmektedir. Sadece bu tip dosyanın olması işlemin yapılmasına yeterli olmayabilir. Yukarıda belirtilen üçüncü tip sistem dosyaları da program dosyalarının çalışmasına yardımcı olarak bulunurlar.
3. Belge Dosyaları: Program dosyaları kullanılarak oluşturulan dosyalara, belge dosyaları denir. Örneğin; yazı yazma programı kullanılarak yazılan bir mektup, resim çizme programı kullanılarak çizilen bir resim kaydedildiği takdirde belge dosyası olarak kaydolacaktır.
Bilgisayarda bilgilerin depolandığı ünitelerin bilgi depolama kapasiteleri vardır. Bu kapasiteler bazı ölçü birimleri ile ifade edilebilir. Bilgisayarda kullanılan en küçük ölçü birimi BIT'dir. BIT sadece bir ya da sıfır değerini alabilir. Bu durum mıknatıslanma mıknatıslanmama olarak ifade edilir. Yani bir birim manyetik alanda meydana gelen mıknatıslanma sonucu orası 1 değerini alır. Eğer alan mıknatıslanmamış ise değer 0'dır.
Bir bilgisayar 8 BIT'i bir araya getirerek bir çok bilgiyi yığınlar halinde toplayabilir. Böylece aşağıdaki gibi bir birim sistemi ortaya çıkar:
8 BIT = 1 BYTE
1 BYTE = 00001001 = örneğin bir A harfi
1 BYTE = 10001001 = örneğin bir % işareti
1 BYTE = 11101001 = örneğin bir 1 sayısı
1024 BYTE = 1 KILOBYTE (KB)
1024 KILOBYTE = 1 MEGABYTE (MB)
1024 MEGABYTE = 1 GIGABYTE (GB)
1024 GIGABYTE = 1 TERABYTE (TB)
. . . . . . . . . .
Dosyalar...
Bilgisayarda Ölçü Birimi...
